MajmusSunda News, Garut, 17 Maret 2026 – Asmâ’ “Munajjin” (مُنَجٍّ) téh ngaran anu karasa leuleus dina sora, tapi jembar dina harti. Anjeunna ngagambarkeun hiji sosok anu nyalametkeun, ngangkat, jeung ngabébaskeun manusa tina poék kana caang. Tapi poék anu dimaksud lain ukur poék anu katingali ku panon, tapi poék dina jero rasa—poékna pisah, jauh tina asal, jeung leungitna inget kana Gusti. Dina pandangan laku batin, kasalametan lain ngan saukur lolos tina bahaya lahir atawa kajadian dunya. Kasalametan téh nyaéta kabébasan jiwa tina hijâb—lapisan-lapisan halus anu nyegah manusa tina ningali Kanyataan Gusti. Hijâb éta bisa jadi ego, kabeungkeutan kana dunya, atawa élmu anu teu ngarah kana kasadaran. Dina kaayaan kitu, manusa teu leungit, tapi jauh tina dirina sorangan. Di dinya, harti “Munajjin” jadi jero. Kanjeung Nabi Muhammad henteu ngan ukur mawa béja kasalametan, tapi janten jalan kasalametan éta sorangan—anjeunna sasak antara kawatesan manusa jeung lega-na rahmat Gusti (Ibna ‘Arabî, 1997; Al-Ghazâlî, 1983).
Asmâ’ “Munajjin” lain ngan gelar kamulyaan. Anjeunna hiji kanyataan hirup—fungsi kanabian anu terus jalan, lain ukur dina sajarah, tapi ogé dina batin jalma anu keur milarian. Lamun urang nalungtik akar kecapna, “Munajjin” asal tina “n-j-w” (ن-ج-و). Dina struktur basa Arab, kecap ieu robah jadi “najjâ” (نَجَّى), anu hartina nyalametkeun kalayan sungguh-sungguh, kalayan daya anu jero. “Munajjin” téh isim fâ‘il—anu ngalakukeun éta pagawean. Hartina, anjeunna nu nyalametkeun, lain sakali dua kali, tapi terus-terusan. Di dieu basa méré isyarat: “najâ” hartina selamet, tapi “najjâ” hartina nyalametkeun nu séjén. Jadi “Munajjin” téh lain ngan jalma anu salamet, tapi anu jadi sabab kasalametan pikeun nu séjén (Ibn Mandhûr, 1990; Al-Ashfahânî, 2002). Dina raraga kanabian, ieu jadi makna anu kacida jerona. Kanjeung Nabi Muhammad lain ngan jalma anu disalametkeun ku Gusti, tapi ogé jalan pikeun nyalametkeun manusa. Nabi ibarat leungeun anu narik, jeung cahaya anu nuntun. Tapi kaalusan akar kecap “n-j-w” teu eureun di dinya. Tina akar anu sarua, lahir kecap “najwâ” (نجوى), anu hartina harewos rusiah—obrolan anu leuleus, jero, jeung intim. Basa Arab—di deu—nembongkeun hikmahna: kecap anu sarua ngandung dua harti—kasalametan jeung harewos batin. Saenyana, duanana patali. Saolah-olah basa hayang ngingetkeun yén kasalametan sajati lahir tina deukeutna batin, tina paguneman anu sepi antara hamba jeung Gustina (Izutsu, 2002; Al-Qusyairî, 2002).
Dina Al-Qur’ân, “najwâ” mindeng dipaké pikeun ngajelaskeun paguneman anu teu katingali, boh antara manusa boh antara manusa jeung Gusti. Ieu téh rohangan batin anu teu salawasna aya kecap, tapi aya rasa anu jelas. Ti dieu urang mimiti ngarti yén nyalametkeun téh lain ukur tindakan luar, tapi ogé prosés jero. Manusa teu ngan disalametkeun tina bahaya, tapi ogé tina ributna dirina sorangan. Anjeunna salamet nalika mimiti ngadéngé—lain sora dunya, tapi harewos Gusti anu leuleus. Dina sajarah basa, “n-j-w” ogé dipaké pikeun jalma anu lolos tina musibah gedé. Tapi dina makna spiritual, kasalametan jadi leuwih jembar: bebas tina kabodoan, tina ego, tina pisah. Ku kituna, “Munajjin” téh anu henteu ngan nyalametkeun awak, tapi ogé ngahirupkeun jiwa (Al-Hujwîrî, 2007; Schimmel, 1975). Syeikh Akbar Ibna ‘Arabî ningal, yen kasalametan teu bisa dipisahkeun tina kasyf—kabuka-na hijâb. Anjeunna nyebutkeun—dini al-Futûhât al-Makkiyyah—yén manusa hirup dina “ghaflah”—lalawora anu halus. Manusa hirup, gerak, mikir, tapi teu salawasna sadar. Kasalametan, dina ieu pandangan, nyaéta kaluar tina lalawora kana kasadaran. Ti poho kana inget. Ti pisah kana balik deui. Ku sabab kitu, Kanjeung Nabi disebut “Munajjin”. Nabi lain ngan mawa wahyu, tapi muka kasadaran. Nabi cahaya anu teu ngan nerangkeun jalan, tapi ogé ngagero anu keur sare dina dirina sorangan (Ibna ‘Arabî, 2004; Chittick, 1989). Ibna ‘Arabî ogé ngahubungkeun ieu jeung konsep al-haqîqah al-muhammadiyyah—kanyataan Muhammad. Dina ieu pikiran, Nabi lain ukur tokoh sajarah, tapi prinsip kosmik. Nabi pancaran kahiji rahmat Gusti anu ngalir ka sakabéh ciptaan. Salaku “Munajjin”, Nabi henteu ngan nyalametkeun dina kajadian sajarah, tapi dina struktur ayana sorangan. Ayana Nabi téh kasalametan. Hadirna Nabi téh kabébasan. Dina pandangan ieu, kasalametan lain hiji kajadian anu réngsé sakali, tapi hiji kaayaan anu terus hirup. Nabi jadi puseur éta kaayaan—poros anu nyambungkeun langit jeung bumi (Chodkiewicz, 1993; Nasr, 1964). Lamun urang nalungtik deui, akar “n-j-w” ngahasilkeun jaringan makna: “najâ” (salamet), “najât” (kasalametan), “najwâ” (harewosan), jeung “munâjâh” (dialog batin jeung Gusti). Ieu hubungan lain kabeneran, tapi peta ruhani. Kasalametan patali jeung kamampuhan pikeun ngadéngé jeung ngabales panggero Gusti. Jalma salamet lain sabab kabur tina bahaya wungkul, tapi sabab anjeunna ngadéngé jeung ngaréspon. Dina ieu konteks, Nabi salaku “Munajjin” jadi panghubung dua alam: anu katingali jeung anu teu katingali. Nabi mawa wahyu, tapi ogé ngajarkeun cara ngadéngé wahyu. Nabi henteu ngan méré hukum, tapi ogé muka rasa (Izutsu, 1984; Corbin, 1997).
Ibna ‘Arabî negeskeun yén unggal manusa boga poténsi pikeun ngalakukeun “munâjâh”—paguneman jero jeung Gusti. Tapi poténsi ieu sok katutup ku sibukna dunya, ku ego, ku sora anu teu eureun-eureun. Nabi hadir pikeun muka panto éta. Nabi henteu maksa, tapi ngondang. Nabi henteu narik ku kasar, tapi nembongkeun jalan. Ku sabab éta, “Munajjin” lain ngan penyelamat, tapi ogé pambuka jalan kasalametan (Ibn ‘Arabî, 1997; Al-Qusyairî, 2002).
Dina élmu huruf (‘ilm al-hurûf), huruf Arab lain ngan lambang sora, tapi ogé lambang makna. Unggal huruf miboga geter spiritual.
a. Nûn (ن): ngalambangkeun sagara anu jero, sumber sagala kamungkinan. Ieu nunjukkeun yén kasalametan asalna tina jero Ilahi anu teu aya tungtungna (Ibn ‘Arabî, 1999).
b. Jîm (ج): ngalambangkeun panyalindungan jeung pangwangunan. Anjeunna ibarat rahim spiritual anu ngawangun deui jiwa (Al-Hujwîrî, 2007).
c. Wâw (و): ngalambangkeun sambungan, jembatan antara manusa jeung Gusti (Chittick, 1998).
Nalika tilu huruf ieu ngahiji, kabentuk hiji makna anu jero: kasalametan téh prosés anu dimimitian tina jero Gusti, dilindungi jeung dibentuk, tuluy ngahontal sambungan deui jeung asalna.
Asmâ’ “Munajjin” lain ngan hiji ngaran. Anjeunna hiji panggero. Panggero pikeun ngarti kasalametan leuwih jero. Panggero pikeun ningali Nabi Muhammad lain ngan salaku nu mawa béja, tapi salaku jalan éta sorangan. Anjeunna ngabébaskeun—lain ngan tina bahaya lahir, tapi tina poék batin. Ngaliwatan pamikiran Ibna ‘Arabî, urang diajar yén kasalametan téh lalampahan ka kasadaran Gusti. Dina lalampahan éta, Nabi jadi panuntun anu teu ninggalkeun. Dina tungtungna, kasalametan lain tempat anu jauh. Nabi hiji kaayaan anu mimiti hirup nalika hate jadi hening, nalika jiwa mimiti ngadéngé, jeung nalika harewosan Gusti teu kahalangan deui ku sora dunya. Di dinya, “Munajjin” jalan—leuleus, jero, tapi pasti. AlLâhumma innâ nushallî wanusallimu ´ala Sayyidinâ Munajjin SAW.
DAFTAR PUSTAKA
A. Literasi Klasik:
1. Ibna al-‘Arabî, Muhammad ibn ‘Alî; “al-Futûhât al-Makkiyyah”, Beirut: Dâr al-Fikr, 1997.
2. Ibna al-‘Arabî, Muhammad ibn ‘Alî; “Fushûsh al-Hikam”, Beirut: Dâr al-Kitâb al-‘Arabî, 2004.
3. Al-Qusyairî, ‘Abd al-Karîm; “Al-Risâlah al-Qusyairiyyah”, Beirut: Dâr al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 2002.
4. Al-Hujwîrî, ‘Alî ibn ‘Utsmân; “Kasyf al-Mahjûb”, Kairo: Maktabah al-Tsaqâfah al-Dîniyyah, 2007.
5. Al-Ghazâlî; “Ihyâ’ ‘Ulûm al-Dîn”, Beirut: Dâr al-Ma‘rifah, 1983.
6. Ibn Mandhûr, Muhammad ibn Mukarram; “Lisân al-‘Arab”, Beirut: Dâr Shâdir, 1990.
7. Al-Râghib al-Ashfahânî; “Al-Mufradât fî Gharîb Al-Qur’ân”, Beirut: Dâr al-Qalam, 2002.
B. Literasi Kontemporer:
1. Chittick, William C; “The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-‘Arabî’s Metaphysics of Imagination”, Albany: SUNY Press, 1989.
2. Chittick, William C; “The Self-Disclosure of God: Principles of Ibn al-‘Arabî’s Cosmology”, Albany: SUNY Press, 1998.
3. Corbin, Henry; “Alone with the Alone: Creative Imagination in the Sufism of Ibn ‘Arabî”, Princeton: Princeton University Press, 1997.
4. Nasr, Seyyed Hossein; “Three Muslim Sages: Avicenna, Suhrawardi, Ibn ‘Arabi”, Cambridge: Harvard University Press, 1964.
5. Schimmel, Annemarie; “Mystical Dimensions of Islam”, Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1975.
6. Izutsu, Toshihiko; “God and Man in the Qur’an: Semantics of the Qur’anic Weltanschauung”, Kuala Lumpur: Islamic Book Trust, 2002.
7. Izutsu, Toshihiko; “Sufism and Taoism: A Comparative Study of Key Philosophical Concepts”, Berkeley: University of California Press, 1984.
8. Chodkiewicz, Michel; “Seal of the Saints: Prophethood and Sainthood in the Doctrine of Ibn ‘Arabî”, Cambridge: Islamic Texts Society, 1993.
*****
Judul: MUNAJJIN (مُنَجٍّ) — Nu Nyalametkeun jeung Ngabébaskeun tina Poékna Rasa
Penulis: NOER Widyadiningrat (Pembelajar Djatirumasa)
