MajmusSunda News. Garut, 18 Februari 2026 – Asmâ’ “Mardhiyyu” (مَرْضِيٌّ), hartina anu menang karidhaan. Upami ditempo sakedapan, kecap ieu kawas basajan, siga ngan saukur nuduhkeun “anu dipikaresep ku Gusti.” Tapi lamun diasupan ku rasa jeung direnungkeun kalawan jero, utamina dina jalan elmu jati sakumaha dipaparkeun ku Ibna Arabi, asmâ’ ieu muka lawang pamahaman anu lega: ngeunaan kanyaah, kasaluyuan, jeung rusiah patalina Gusti sareng Insan Kamil. Mindeng aya nu nyaruakeun jeung “Murtadhâ”—anu dipilih kalawan karidhaan. Padahal dina widang basa jeung metafisika, béda wangun kecap téh béda deui rohang hartina. “Murtadhâ” nyorot kana kajadian dipilihna ku Gusti. Ari “Mardhiyyu” mah lain ukur dipilih, tapi aya dina kaayaan anu tetep, ajeg, langgeng dina karidhaan. Ieu lain ngan saukur gelar akhlak, lain deui pujian sajarah. Ieu nunjuk kana kaayaan wujud anu manunggal dina kersa Ilahi, taya jarak, taya retakan. Dina harti ieu, Kangjeng Nabi Muhammad lain ukur hamba anu nyaah ka Gusti, tapi hamba anu dipikanyaah jeung diridhai kalawan sampurna. Karidhaan Gusti ka anjeunna lain ku sabab hiji kajadian atawa hiji kameunangan dina sajarah. Ieu téh kasaluyuan azali antara hakikat Ilahi jeung hakikat Muhammad. Ngaliwatan asmâ’ ieu, urang diasupkeun kana sisi cinta anu pangjerona antara Gusti jeung manusa pangsampurna (Chittick, 1989).
Sacara basa, “Mardhiyyu” asalna tina akar kecap Arab “r-dh-y” (ر-ض-ي). Akar ieu ngandung harti ridha: narima kalawan lega, taya bantahan batin, taya rungkun rasa. Dina elmu sharaf, mardhiyyu mangrupa ism maf‘ûl tina kecap kerja radhiya, anu hartina “anu diridhai.” Wangun maf‘ûl nuduhkeun yén aya hiji anu kakeunaan ku hiji lampah—dina hal ieu, lampah karidhaan. Anu matak narik, kecap ieu asal tina wangun dasar (fi‘il tsulâtsî mujarrad), lain tina wangun tambahan saperti “murtadhâ.” Ieu méré rasa yén karidhaan dina “Mardhiyyu” téh langsung, alami, asalna ti hakikatna sorangan, lain hasil tina prosés milih anu panjang. Karidhaan ieu kawas geus napel ti awal, geus jadi bagian tina wujudna. Al-Qur’an masihan gambaran anu éndah dina Surah al-Fajr ayat 28: رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً “ridha jeung diridhai.” Ayat ieu ku para sufi dipikaharti minangka pucuk lalampahan ruhani. Hamba lain ukur ridha ka Gusti—narima takdir kalawan tengtrem—tapi ogé diridhai ku Gusti. Aya patalina dua arah anu harmonis. Cinta manusa ka Gusti dibales ku panarimaan Gusti ka manusa. Dina diri Nabi Muhammad, kaayaan ieu ngahontal tingkat pangluhurna. Anjeunna lain ukur kungsi ridha jeung diridhai dina hiji mangsa, tapi jadi hakikat anu salawasna aya dina karidhaan Ilahi (Ibna Arabî, 1997). Sateuacan Islam datang, akar kecap “r-dh-y” dipaké dina kahirupan sosial Arab. Hartina: puas kana bagéan harta, narima kaputusan suku, atawa ngarasa senang kana hiji hal. Maknana kénéh kabeungkeut ku rasa sosial jeung émosi. Tapi nalika Al-Qur’an turun, kecap ieu diangkat jadi konsep tauhid anu luhur. Ridha jadi tanda hubungan timbal balik antara Gusti jeung hamba.
Karidhaan Gusti jadi tanda kasalametan. Karidhaan hamba ka Gusti jadi tanda kamatangan iman.
Dina elmu jati, tokoh-tokoh saperti al-Muhâsibî, al-Qusyairî, jeung al-Hujwîrî ningalikeun yén ridha téh maqâm luhur sanggeus sabar jeung tawakal. Ridha lain hartina teu ngarasa nyeri, tapi teu deui ngalawan takdir dina jero hate (Hujwiri, 2001). Ari Ibna Arabî ngaléngkah leuwih jero. Numutkeun anjeunna, karidhaan Gusti lain saukur persetujuan moral sanggeus nalungtik amal. Karidhaan téh panyingkapan kasaluyuan ontologis antara makhluk jeung kersa Ilahi. Hiji hal diridhai sabab manéhna nembongkeun asma-asma Gusti luyu jeung kesiapan hakikatna. Ku kituna, Gusti lain “nilik tuluy resep,” tapi hiji hal diridhai sabab memang geus saluyu (Izutsu, 2002). Nalika Nabi disebut “Mardhiyyu,” hartina hakikatna téh pancaran panglengkepna tina kersa Ilahi. Ti azali, anjeunna geus jadi objék karidhaan Gusti.
Dina kosmologi Ibna Arabî, Nabi Muhammad dipikawanoh minangka pusat realitas wujud, anu disebut al-haqîqah al-Muhammadiyyah. Ieu hakikat téh makhluk munggaran anu nampi tajallî Gusti kalawan lengkep. Ti dinya sakumna alam dijabarkeun sacara bertingkat. Upami kitu, “Mardhiyyu” lain saukur gelar kahormatan. Ieu tanda yén Nabi téh panarima pangsampurna tina sagala tajallî Ilahi. Anjeunna miboga al-qabûl al-tâm—panarimaan anu taya sésa. Anjeunna ogé miboga kamâl al-madzhariyyah—kasampurnaan salaku tempat penampakan asma jeung sifat Gusti. Ku sabab kitu, anjeunna jadi cermin anu pangjernihna. Taya distorsi, taya kabur. Anjeunna diridhai lain dina waktu, lain ku sabab hiji kajadian, tapi dina kaayaan hakiki anu ngaleuwihan dimensi sajarah. Karidhaan ieu geus aya saméméh sajarah ngaléngkah. Sabab anjeunna poros kosmos, karidhaan Gusti ka anjeunna boga pangaruh kosmik. Rahmat Ilahi ngalir ka sakumna alam ngaliwatan realitas Muhammad. Diridhaina anjeunna hartina kasaimbangan jagat raya dijaga dina porosna (Chittick, 1989).
Ti akar “r-dh-y” lahir sababaraha istilah: “Ridhâ”— narima kalawan lega. Râdhiyah—anu ridha. “Mardhiyyah/Mardhiyyu”—anu diridhai. “Murtadhâ”—anu dipilih ku karidhaan. Ieu sakabéh ngabentuk spektrum kasaluyuan wujud. Hamba biasa bisa ngahontal maqâm râdhiyah. Sababaraha wali bisa ngahontal mardhiyyu. Tapi Nabi Muhammad mah “Mardhiyyu” sacara mutlak. Kasaluyuanana jeung kersa Gusti sampurna jeung azali. Aya dinamika dua arah: ridha hamba ka Gusti jeung ridha Gusti ka hamba. Dina diri urang, kadua ieu bisa pisah. Urang bisa ngarasa ridha, tapi can tangtu diridhai. Tapi dina diri Nabi, duanana nyampur dina kasaluyuan total. Ieu ku Ibna Arabî disebut tanâsub al-irâdah—kasaluyuan kersa, lain ngahijina zat, tapi sapagodosna kersa hamba jeung kersa Gusti. Di dieu papanggih mahabbah Ilahiyyah (cinta Gusti), ikhtiyâr Ilahi (pilihan Ilahi), jeung kamâl al-‘ubûdiyyah (kasampurnaan panghambaan). Sabab panghambaan Nabi ngahontal pucukna, anjeunna jadi objék cinta jeung karidhaan Gusti. “Mardhiyyu” jadi buah tina kasampurnaan ‘ubûdiyyah (Chodkiewicz, 1993).
Dina elmu huruf, unggal aksara miboga rusiah kosmik.
a. Râ’ (ر) ngalambangkeun gerak jeung aliran. Tajallî Gusti ngalir teu eureun-eureun dina jagat. Karidhaan lain kaayaan beku, tapi hubungan hirup anu terus gerak. Dina diri Nabi salaku Mardhiyyu, râ’ nandakeun yén anjeunna poros aliran rahmat anu teu pegat.
b. Dhâdh (ض) aksara anu unik dina basa Arab, ngalambangkeun kedalaman jeung keluasan batin. Ieu kapasitas pikeun nampung tajallî anu rupa-rupa. Dina Nabi, keluasan ieu sampurna. Anjeunna bisa nembongkeun sifat Jalâl jeung Jamâl kalawan saimbang.
c. Yâ’ (ي) mindeng dipatalikeun jeung balikna hiji hal kana asalna. Ieu lambang panungtungan lalampahan. Dina “r-dh-y,” yâ’ nandakeun yén karidhaan téh balikna makhluk kana kasaluyuan asal antara dirina jeung Gusti.
Lamun dirangkepkeun: Râ’ — aliran kersa Ilahi. Dhâdh — keluasan wadah panarimaan. Yâ’ — kasampurnaan harmoni. Akar “r-dh-y” jadi gambaran lalampahan kosmik: Gusti nembongkeun diri, tajallî ditarima ku wadah anu lega, tuluy ngahontal harmoni anu sampurna. Nabi Muhammad salaku “Mardhiyyu” nyaéta titik pangpuncak tina prosés ieu (Izutsu, 2002). Ngahartikeun Nabi minangka “Mardhiyyu” lain ukur pikeun dipuja. Ieu cermin keur lalampahan jiwa urang. Karidhaan lain pasrah tanpa makna. Ieu kasadaran yén hirup boga pusat. Ieu kawani pikeun narima kersa Gusti tanpa leungit kanyaah. Nabi nyaéta cermin pangjernihna tina karidhaan Ilahi. Urang bisa jadi cermin leutik anu kénéh kabur ku lebu. Tapi unggal urang nyaluyukeun kersa jeung kersa Gusti, unggal urang narima ujian kalawan teu pait, unggal urang milih kanyaah tibatan nolak—urang keur ngaléngkah dina tapak “Mardhiyyu.”
Karidhaan téh harmoni. Harmoni antara kersa manusa jeung kersa Gusti. Harmoni antara sajarah jeung rusiah azali. Harmoni antara ujian jeung rahmat. Dina diri Nabi Muhammad, harmoni ieu ngahontal kasampurnaan. Jeung panginten, makna pangjerona tina “Mardhiyyu” nyaéta ieu: hirup anu pangagungna lain hirup anu bébas tina ujian, tapi hirup anu sapinuhna saluyu—jeung Gusti, jeung diri, jeung sakumna jagat. AlLâhumma innâ nushallî wanusallimu ´alâ Sayyidinâ Mardhiyyu SAW.
Daptar Pustaka
1. Chittick, W. C. The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-‘Arabi’s Metaphysics of Imagination. Albany: SUNY Press (1989).
2. Chodkiewicz, M. An Ocean Without Shore: Ibn ‘Arabi, the Book, and the Law. Albany: SUNY Press (1993).
3. Hujwiri, A. Kashf al-Mahjub: The Oldest Persian Treatise on Sufism. Lahore: Suhail Academy (2001).
4. Izutsu, T. Sufism and Taoism: A Comparative Study of Key Philosophical Concepts. Berkeley: University of California Press (2002).
5. Ibna al-‘Arabî, Muhammad ibn ‘Alî; “al-Futûhât al-Makkiyyah”, Beirut: Dâr al-Fikr, 1997
*****
Judul: MARDHIYYU “مَرْضِيٌّ” — Anu Menang Karidhaan
Penulis: NOER Widyadiningrat (Pembelajar Djatirumasa)
