MajmusSunda News, Garut, 28/12/25 – Asmâ’ “Nabiyyu” (نبيّ) dina ajaran Islam nandaan hiji mangsa suci, nalika kahoyong Gusti ditarjamahkeun kana basa manusa, nalika cahaya makna nembus wates dunya sarta mapag di jero ati. Dina sajarah umat manusa, sok aya waktos-waktos nu karasa langit saolah-olah nyarita ka bumi. Dina mangsa kitu lah “Nabiyyu” nembongan—lain ukur minangka manusa nu kapilih, tapi salaku sasak antara Nu Teu Katingali jeung nu kasampak ku panon lahir.
Sacara umum, kecap “Nabiyyu” dipikaharti minangka nabi: jalma nu narima wahyu sarta dipasrahkeun pikeun nepikeun pituduh Gusti ka umat manusa. Tapi harti ieu, sakumaha nu ditepikeun dina pamikiran tasawuf—utamana ku Syeikh Akbar Ibna ʿArabî—ngaleuwihan wates pamahaman formal jeung sajarah wungkul. “Nabiyyu” lain saukur kalungguhan kenabian, tapi hiji maqâm kasadaran, hiji kaayaan ayana diri, nalika jiwa manusa jadi eunteung nu ngagambarkeun kahoyong Gusti. Di dieu Asmâ’ “Nabiyyu” manggihan jero hartina: lain ngan nanyakeun saha éta nabi, tapi kumaha hakékat kenabian digawé dina tatanan alam jeung dina jero batin manusa.
Upama ditilik tina asal-usul kecapna, “Nabiyyu” miboga akar tina hurup “n-b-a” (ن ب أ), nu ngandung harti béja, warta, atawa pangbéjaan penting. Akar harti ieu maparin isyarat yén kenabian téh hiji kajadian komunikasi Gusti—nepikeun warta nu lain lahir tina rekaan akal manusa, tapi asalna tina sumber bebeneran nu mutlak. Dina sajarah agama-agama, nabi téh panarima warta ti langit: wahyu nu mawa pituduh, pangeling, jeung pembaruan akhlak. Anjeunna hadir di tengah masarakat nu mindeng kagulung ku kabiasaan, kakawasaan, jeung poho kana jati diri, tuluy ngagugah kasadaran babarengan ku pesen transendental.
Nanging, dina paniten Ibna ʿArabî, warta nu dibawa ku nabi lain saukur téks atawa hukum. Éta téh geter makna nu sanggup ngarobah wangun batin manusa. “Nabiyyu” henteu ngan ukur nyarita, tapi ngahirupkeun wahyu dina kanyataan hirup. Anjeunna jadi tempat patepungan antara alam ghaib jeung alam nyata, antara kahoyong Gusti jeung sajarah manusa. Dina kerangka pamikiran Ibn ʿArabî, “Nabiyyu” mangrupa hiji maqâm ruhani, lain saukur peran sosial. Maqâm ieu nandaan tingkat kasadaran nalika jiwa manusa kabuka sagemblengna kana limpahan cahaya Gusti. Dina titik ieu, manusa henteu deui nyarita ngaran dirina sorangan, tapi jadi saluran pikeun pesen Gusti.
Kenabian, dina harti kieu, mangrupa puncak tina kesiapan ayana diri. Nabi téh manusa nu batinna geus disucikeun, nepi ka teu aya deui panghalang antara cahaya wahyu jeung kanyataan dunya. Anjeunna nyaksian bebeneran, tuluy ngedalkeunana ngaliwatan basa, lampah, jeung conto hirup. Ku kituna, nabi lain ukur panyampé aturan, tapi pangawangun peradaban batin. Anjeunna ngajarkeun kumaha hirup sajajar jeung bebeneran, kumaha ngatur kakawasaan tanpa kalaliman, sarta kumaha mikanyaah tanpa kaleungitan kaadilan.
Dina al-Futûhât al-Makkiyah, Ibna ʿArabî ngagambarkeun nabi minangka “jalur cahaya”—hiji ibarat nu jero pisan hartina. Cahaya henteu ngusir poék ku paksa; anjeunna ngan hadir, sarta poékna sirna ku sorangan. Tah kitu peran kenabian dina kahirupan umat manusa. “Nabiyyu” nyaangan batin nu poék ku kabodoan, ku ego, jeung ku rasa sieun. Anjeunna henteu ngan némbongkeun arah, tapi ogé ngahudangkeun kamampuh pikeun ningali. Ngaliwatan ayana nabi, manusa diajak naék tina tingkat naluri kana tingkat kasadaran, tina kapentingan diri kana tanggungjawab alam.
Cahaya kenabian ngahirupkeun ati, mekarkeun harepan, sarta muka mangrupa parobahan. Dina cahaya éta teh umat manusa dipapag pikeun ngaléngkah ka arah maqâm kasucian jeung deukeut ka Gusti. Tina pamahaman Ibna ʿArabî, Asmâ’ “Nabiyyu” ngalahirkeun sababaraha unsur pamikiran utama nu jadi puseur lalampahan ruhani umat manusa:
1. Narima wahyu minangka sumber bebeneran. “Nabiyyu” narima warta Gusti nu henteu kakotoran ku kapentingan pribadi. Wahyu jadi ukuran bebeneran nu ngalangkungan jaman jeung budaya.
2. Pituduh ruhani jeung sosial. “Nabiyyu” henteu ngan nyarita ngeunaan ahérat, tapi ogé ngatur kahirupan dunya. Anjeunna mingpin umat kana kahadéan, kaadilan, jeung kasaimbangan sosial.
3. Perwujudan kasadaran Ilahi di dunya. Kahuripan “Nabiyyu” mangrupa gambaran nyata tina ajén-ajén Gusti. Naon nu diajarkeunana, éta ogé nu dilakonanana.
4. Tanggungjawab akhlak jeung atikan. Nepikeun wahyu lain pancén hampang. “Nabiyyu” nanggung amanah gedé pikeun ngajaga kasucian pesen jeung pangaruhna pikeun umat.
Kaopat tihang ieu ngajadikeun kenabian minangka puseur parobahan—boh pikeun individu boh pikeun masarakat.
Dina tradisi asrâr al-hurûf nu dijentrekeun ku Ibna ʿArabî, unggal hurup miboga harti métapisika. Kecap “Nabiyyu” diwangun ku simbol-simbol nu nambahan jero pamahaman ngeunaan hakékat kenabian:
a. Hurup Nûn (ن): ngalambangkeun cai kahirupan—unsur nu mere kahirupan jeung kasuburan. Anjeunna nandaan aliran wahyu jeung élmu ti sumber Gusti ka jiwa manusa. Saperti cai, wahyu ngabersihan, nyuburkeun, sarta ngahirupkeun.
b. Hurup Bâʾ (ب): ngalambangkeun kategeran maqâm nabi dina nangtungkeun risalah. Saperti bumi nu jadi tapakan, nabi nangtung pageuh di tengah cobaan jeung panolakan.
c. Hurup Yâʾ (ي): ngalambangkeun kanyaah jeung daya tarik ruhani. Anjeunna nandaan hubungan raket antara nabi jeung umatna—hubungan nu diwangun lain ku paksaan, tapi ku kanyaah jeung kahadean.
d. Tanda Tasydîd (ّ): nuduhkeun kakuatan maqâm kenabian jeung kandelna peran nabi minangka saluran utama wahyu.
Kaopat unsur ieu ngahiji, ngagambarkeun nabi minangka pangantara nu pageuh, pinuh ku kanyaah, sarta nyahayaan, nu narima jeung nyalurkeun élmu Gusti kalayan kasampurnaan batin.
Asmâ’ “Nabiyyu” tungtungna nyarita ngeunaan kasucian, amanah, jeung parobahan ruhani. Kenabian lain ukur kajadian baheula, tapi hiji prinsip hirup nu terus ngagema. Anjeunna ngajarkeun yén manusa bisa jadi wadah cahaya lamun sanggup nyucikeun niat, ngararancang atikan, sarta muka diri kana bebeneran. Dina dunya modérn—nu pinuh ku téknologi, inpormasi, jeung gancangna hirup—ajén-ajén kenabian malah beuki penting. Atikan, kapamingpinan, komo ogé téknologi ruhani, perelu ruh “Nabiyyu”: kajujuran dina nepikeun bebeneran, tanggungjawab atikan, jeung kanyaah ka sasama. Kenabian ngingetan yén kamajuan tanpa kasadaran ngan bakal ngalahirkeun kakosongan. Sabalikna, kasadaran tanpa lampah bakal leungit kakuatan ngarobah. Nabi ngahijikeun duanana.
“Nabiyyu” nyaéta panggero pikeun ngadéngé—lain ukur ku ceuli, tapi ku ati. Anjeunna ngajak manusa pikeun nyimak warta langit nu ngagema dina kahirupan sapopoe: dina kaadilan, dina kanyaah, dina kajujuran. Ngaliwatan kaca panon Ibna ʿArabî, urang ngartos yén kenabian téh puncak dialog antara Gusti jeung manusa. Hiji dialog nu henteu eureun dina kecap, tapi ngajelma jadi kahirupan. Salila manusa masih neangan makna, salila ati masih ngarindu bebeneran, cahaya “Nabiyyu” bakal terus hurung—jadi pituduh jalan antara poék jeung caang.
Daptar Pustaka:
1. Ibna ʿArabî. (n.d.). Al-Futûhât al-Makkiyah. Beirut: Dâr Shâdir.
2. Chittick, W. C. (1989). The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-ʿArabi’s Metaphysics of Imagination. Albany: State University of New York Press.
3. Nasr, S. H. (1994). Knowledge and the Sacred. Albany: State University of New York Press.
4. Schimmel, A. (1975). Mystical Dimensions of Islam. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
*****
Judul: NABIYYU (نبيّ) — Panyambung Dua Buana
Penulis: Ceng NOER Widianingrat (Pembelajar Djatirumasa)
