Mâhî “ماحي” — Nu Nyapu Lebu Kakeyean

Penulis: Ceng NOER Widianingrat (Pembelajar Djatirumasa)

Mâhî

MajmusSunda News, Garut, 12 Desember 2025 – “Mâhî” (ماحي)—salah sahiji asmâ’ halus Nabi Muhammad—miboga harti “Nu Ngahapus”. Dina nami ieu, ngagulung hiji daya Gusti anu jero: kakuatan pikeun ngagugulung kekiruhan, ngaleungitkeun rebu jiwa, sarta ngaruntuhkeun témbok-témbok halus nu nyumputkeun manusa tina cahaya hakikat dirina sorangan (Ibn a‘Arabi, 1980). Para arif, utamana Ibna ‘Arabi dina al-Futûhât al-Makkiyah, ngartos yén “Mâhî” lain saukur lampah sacara moral, tapi mangrupakeun proses metafisik nu lumangsung dina jero roh: lenyapna ilusi, padamna ego, sarta muragna bayangan nu ngahalangan panon batin tina nyaksian Gusti Nu Maha Nyata (Ibna ‘Arabi, 1980).

Akar kecap Arab م-ح-ى (m-h-y) nandakeun gerak ngahapus, murnikeun, sarta ngabatalkeun. Dina Al-Qur’an, akar ieu janten tanda rahmat: Gusti anu ngaleungitkeun kasalahan, ngabatalkeun poekna jiwa, sarta muka deui jalan ka fitrah anu sok poho ku manusa (Al-Qur’an, 13:39). Ku kituna, “Mâhî” téh lambang pangosongan—jagat batin nu disucikeun tina hiruk pikukna dunya, supaya kasadaran tiasa ngadeg jernih, tangtu, tatahar nampa percikan Cahaya-Na.

Numutkeun Ibnu ‘Arabi, asmâ’ ieu ngandung tilu gerak spiritual (Ibn ‘Arabi, 1980):
1. Pembersihan: Ragragna sagala nu teu murni, kawas lebu nu rontok tina kaca nu rék mulangkeun cahaya.
2. Transformasi spiritual: Minggatna belenggu dunya, hawa nafsu, jeung bangunan diri palsu anu ngurilingan jiwa.
3. Katerangan batin: Ngabukana roh pikeun narima cahaya Kakasih-Na tanpa halangan.

Syaikh Akbar ngalalanyahan yén makna asmâ’ ieu ogé tumarojong dina hurup-hurupna (Ibn ‘Arabi, 1980):
• Mîm (م): Ladang manifestasi: tempat kotoran tiasa mucunghul, tapi ogé tempat sagala kekiruhan tiasa diasupan cahaya panghapus.
• Alif (ا): Garis ketunggalan; lambang Gusti nu nangtung sorangan, sumber cahaya awal.
• Hâʾ (ح): Hembusan rahmat; lemes, ngadekep, sarta ngasuh batin dina prosés panyucian.
• Yâʾ (ي): Simbol kehambaan; tahap ahir perjalanan, dimana hiji hamba mulang deui ka fitrahna nu bening.

“Mâhî” lain ngan saukur nami Nabi, tapi peta perjalanan batin:
jalan mulang ka kejernihan, jalan pikeun ngantepkeun nu palsu runtuh sangkan nu sajati tiasa mucunghul. Ibna ‘Arabi nyaritakeun yén “Mâhî” mangrupikeun daya kosmik anu ngadorong manusa ninggalkeun kefanaan batinna pikeun muka panto ma’rifat anu sajati (Ibn ‘Arabi, 1980). Di dieu, “Mâhî” janten cahaya pituduh: cahaya anu ngahapus ilusi, ngabasuh ego, jeung ngajak jiwa jadi cermin bening Gusti. Ahirna, “Mâhî”—atawa Mahin—jadi hiji panggero halus pikeun unggal jiwa nu ngarindukan kajernihan: panggero pikeun murnikeun kasadaran, ngosongkeun batin tina beurat dunya, sarta ngantep rahmat-Na nyaangan hirup jadi leuwih hérang, leuwih hening, jeung leuwih hakiki.

Daftar Pustaka
• Al-Qur’an Karim. (n.d.). Surah Ar-Ra’d, ayat 39.
• Ibn ‘Arabi. (1980). Al-Futûhât al-Makkiyah (Vol. 1–4). Beirut: Dâr al-Fikr.

 

*****

Judul: Mâhî “ماحي” — Nu Nyapu Lebu Kakeyean

Penulis: Ceng NOER Widianingrat (Pembelajar Djatirumasa)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *