MajmusSunda News, Garut, 14/12/2025 – Dina jajaran ngaran-ngaran Nabi Muhammad, aya hiji ngaran anu sora-na teu tarik, tapi hartina jero pisan: “Hâsyir”. Dina harti basajan, “Hâsyir” téh Nu Ngumpulkeun. Ngaran ieu ngingetkeun urang yén dina kahirupan, sagala nu misah, nu paburencay, jeung nu kasasar, hiji mangsa bakal dihijikeun deui.
Dina Al-Qur’an, kecap “h–sy–r” (ح-ش-ر) dipaké pikeun ngajelaskeun waktu nalika sakabéh mahluk bakal dikumpulkeun deui ka payuneun Gusti dina poé kiamat. Éta mangrupa gambaran ahir kahirupan dunya, waktu teu aya deui nu bisa nyumput, jeung sakabéh bakal balik ka asalna (Al-Qur’an, QS. Al-Hasyr).
Tapi keur para ahli tasawuf, hususna Ibna ‘Arabi, makna “Hâsyir” henteu ngan ukur ngeunaan poé ahir. Anjeunna ngajelaskeun yén “Hâsyir” ogé mangrupa prosés anu terus kajadian dina kahirupan sapopoe. Unggal waktu urang ngarasa hirup paburencay—pikiran teu puguh, hate teu tenang, tujuan hirup teu écés—di dinya sabenerna aya panggero halus ti Gusti pikeun balik ngahiji jeung diri sorangan, jeung Anjeun-Na (Ibna ‘Arabi, 2002).
Ibna ‘Arabi nyebutkeun yén “Hâsyir” téh lain ngan kajadian sakali di ahir jaman, tapi gerak batin anu terus narik manusa pikeun balik kana kasadaran anu leuwih jero. “Hâsyir” ngajarkeun yén Gusti henteu ngantep mahlukna nyasar terus; aya “tarikan asih” anu sok ngajak balik, sanajan urang mindeng teu sadar (Chittick, 1989).
Dina harti basajan, aya tilu hal penting tina makna “Hâsyir”. Kahiji, hirup ieu sakuduna ngahiji, henteu paburencay. Pikiran, rasa, jeung lampah kedah silih nyambung, ulah silih tarung dina diri sorangan. Kadua, kumpulna mahluk lain ngan raga, tapi ogé kumpulna rasa jeung kasadaran. Urang teu cukup saukur hirup babarengan, tapi kudu boga rasa silih ngarti jeung silih hampura. Katilu, hirup nyaéta lalampahan robah: ti ngaco jadi tartib, ti ego jadi asih, ti jauh jadi deukeut ka Gusti (Nasr, 1997).
Makna “Hâsyir” ogé bisa dipikaharti tina hurup-hurupna. Hurup Hâ’ (ح) ngalambangkeun rahmat jeung hate anu lega—tempat urang bisa balik nalika capé ku hirup. Hurup Syîn (ش) nuduhkeun robah jeung gerak, yén hirup teu eureun di hiji kaayaan wungkul. Sedengkeun hurup Râ’ (ر) ngalambangkeun arah, yén unggal mahluk keur dina lalampahan, henteu aya anu cicing tanpa tujuan (Corbin, 1993).
Ku kituna, “Hâsyir” téh henteu kudu dipikiran jauh-jauh. Anjeunna aya dina kahirupan urang sapopoe: nalika urang ngarasa kacapean batin tuluy milarian deui makna hirup; nalika urang ruksak ku masalah tapi laun-laun cageur deui; nalika urang balik ka jalan anu leuwih bener sanggeus salah.
“Hâsyir” ngingetkeun yén hirup sajatina lalampahan pikeun ngahiji deui—ngahiji jeung diri sorangan, ngahiji jeung sasama, sarta ngahiji jeung Gusti. Sakabéh nu paburencay bakal aya waktuna dihimpun deui, dina asih jeung rahmat-Na. Allâhumma innâ nusallimu wa nushalli ´alâ sayyidinâ Hâsyir SAW.
Daptar Pustaka
1. Chittick, W. C. (1989). “The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-‘Arabi’s Metaphysics of Imagination”. Albany: State University of New York Press.
2. Corbin, H. (1993). “History of Islamic Philosophy”. London: Kegan Paul International.
3. Ibn ‘Arabi. (2002). “Al-Futûhât al-Makkiyyah” (Vols. I–IV). Beirut: Dâr Ṣâdir.
4. Nasr, S. H. (1997). “Islamic Spirituality: Foundations”. New York: Crossroad Publishing.
5. Al-Qur’an al-Karim. QS. Al-Hasyr.
*****
Judul: HÂSYIR (حاشر) — Ngahijikeun Nu Paburencay
Penulis: Ceng NOER Widianingrat (Pembelajar Djatirumasa)
