MajmusSunda News,Garut, 22/12/25 – “Muthahhar” hartina “Nu Disucikeun”. Ieu henteu ngan saukur beresih sacara jasmani, tapi beresih sacara jero: raga, jiwa, jeung pikiran. Kasucian dianggap pondasi pikeun lalampahan spiritual. Teu saukur cicing, tapi aya prosés Ilahi anu ngangkat manusa tina kaketangan dunya supaya siap nampa cahaya Gusti (Ibna ‘Arabi, 2002; Chittick, 1989).
Kecap “Muthahhar” asalna tina kecap Arab “th–h–r” (ط–ه–ر), hartina bersih jeung suci. Dina basa Arab, aya bédana antara thâhir jeung muthahhar. Thâhir hartina kaayaan bersih, sedengkeun “muthahhar” hartina geus ngalangkungan prosés panyucian, seringna ku kahayang Gusti. Ku kituna, nalika kecap ieu dipaké pikeun Nabi Muhammad, hartina kasucianna asalna ti Gusti, lain ngan usaha pribadi (Ibn ‘Arabi, 2002).
Dina Islam, kabersihan fisik téh penting: wudhu, mandi, jeung ngajaga diri tina najis. Tapi tasawuf ngajarkeun yén kabersihan lahir kudu dibarengan ku kabersihan batin. Jalma bisa rajin ibadah, tapi lamun haténa kénéh pinuh ku amarah, sombong, atawa iri, kasucianna tacan nepi jero (Chittick, 1989). Ibna ‘Arabi ngajelaskeun yén syariat téh jalan pikeun nyucikeun batin, lain saukur ngalakukeun ritual. Ieu ngabantu urang leupas tina ego, nafsu, jeung rasa bisa sorangan di payuneun Gusti (Nasr, 1997).
Aya waktos dimana manusa kudu pasrah jeung gumantung lengkep ka Gusti. Ieu anu disebut faqr ku Ibnu ‘Arabi. Manusa teu bisa ngahontal kasucian lengkep ngan ku usaha sorangan; perlu campur tangan Gusti. Dina tahap ieu, manusa bisa ngalakukeun lampah di dunya kalayan haté anu bersih, teu dikawasa ku hawa nafsu (Ibna ‘Arabi, 2002). Kasucian batin teu ngan ukur pikeun diri sorangan. Jalma anu geus disucikeun bakal leuwih adil, jujur, hampura, jeung mikanyaah ka sasama. Ieu ngajadikeun masarakat leuwih harmonis, sabab kabersihan moral datang tina haté anu terang, lain ngan saukur aturan luar (Nasr, 1997).
Aya runtuyan kasucian dina basa Arab:
• Thâhir: kaayaan bersih awal.
• Thahârah: sadar pentingna bersih.
• Tathhîr: prosés nyucikeun diri, ngalawan hawa nafsu.
• Muthahhar: hasil ahir, manusa geus disucikeun ku Gusti (Ibn ‘Arabi, 2002).
Unggal huruf dina kecap م ط هـ ر miboga makna:
a. Mîm (م): dunya jeung diri manusa salaku wadah panyucian.
b. Thâ’ (ط): kakuatan jeung disiplin.
c. Hâ’ (هـ): napas Ilahi anu ngahudangkeun kasucian batin.
d. Râ’ (ر): cahaya anu mantul ti jiwa anu geus disucikeun ka sabudeureunana.
Gabungan huruf ieu ngajadikeun peta lalampahan spiritual: tina wadah dunya, ngalangkungan disiplin, dihirupan ku cahaya Gusti, nepi ka mantulkeun rahmat (Ibn ‘Arabi, 2002).
Nilai Muthahhar ngajarkeun hirup bersih dina lampah, jujur dina hubungan, sadar dina unggal laku, tanpa kaleungitan kasadaran batin. Kasucian henteu ngajauhkeun tina dunya, tapi ngajadikeun urang ngahadiran dunya kalayan haté hérang. Ieu ngajadikeun Muthahhar tetep relevan pikeun ngabimbing urang antara lampah lahir jeung kedalaman batin (Nasr, 1997).
Daptar Pustaka:
1. Chittick, W. C. (1989). The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-‘Arabi’s Metaphysics of Imagination. Albany: State University of New York Press.
2. Ibn ‘Arabi. (2002). Al-Futûḥât al-Makkiyyah. Beirut: Dâr Ṣâdir.
3. Nasr, S. H. (1997). Islamic Spirituality: Foundations. New York: Crossroad Publishing.
4. Al-Qur’an al-Karîm.
****
Judul: MUTHAHHAR “مُطَهَّر” — Nu Disucikeun
Penulis: NOER Widianingrat (Pembelajar Djatirumasa)
